Home Voorbereiden Sociaal statuut Gezondheidszorg
Gezondheidszorg, moederschaps- en arbeidsongeschiktheiduitkeringen
- Gezondheidszorg
- Moederschapsvergoeding
- Adoptie-uitkering
- Arbeidsongeschiktheidsuitkering
- Arbeidsongeschikt? Denk aan je rechten
- Actuele bedragen ziekteuitkeringen voor zelfstandigen
Gezondheidszorg
Op basis van je sociale bijdragen heb je recht op de terugbetaling van je kosten voor geneeskundige verzorging. Die kosten worden terugbetaald via je ziekenfonds.
Het recht op terugbetaling geldt voor
- zelfstandigen, en hun personen ten laste
- invalide of gepensioneerde zelfstandigen
- weduwen en weduwnaars
Sinds kort ben je als zelfstandige op dezelfde manier verzekerd voor geneeskundige zorgen als een werknemer. Je bent dus verzekerd voor grote risico’s (bijvoorbeeld een heelkundige ingreep, kosten bij ziekenhuisopname, zorgen bij bevalling, ernstige medische behandelingen) maar ook voor kleine risico’s (bijvoorbeeld een gedeeltelijke terugbetaling van consultaties bij een arts of specialist, geneesmiddelen, kinesitherapie, enz.).
De terugbetaling bedraagt in principe 75% en ligt hoger voor personen met het recht op de zogenaamde voorkeurregeling (WIGW, OMNIO of éénoudergezinnen). Als je persoonlijk aandeel in de kosten voor geneeskundige verzorging een bepaald bedrag overschrijdt, ontvang je via je ziekenfonds of de fiscus de boven het plafond betaalde remgelden terug (de zogenaamde maximumfactuur).
Moederschapsvergoeding
Zelfstandige vrouwen in hoofdberoep en meewerkende echtgenotes hebben na een bevalling recht op een moederschapsvergoeding. De moederschapsvergoeding wordt uitbetaald via het ziekenfonds. Om die vergoeding te krijgen, moet je al minstens 6 maanden aangesloten zijn bij je ziekenfonds als zelfstandige of meewerkende echtgenote.
Sedert 1 januari 2009 kan de zelfstandige moeder zelf voor een groot deel haar bevallingsrust inplannen. Het tijdvak van moederschapsrust bestaat nu uit een verplichte en een facultatieve rustperiode. De zelfstandige moeder kan in totaal maximum 8 weken rust opnemen (9 weken bij de geboorte van een meerling).
Verplichte en facultatieve periode van bevallingsrust
De verplichte bevallingsrust is een periode van 3 weken :
- één week verplichte voorbevallingsrust
- twee weken verplichte nabevallingsrust
De verplichte periode kan aangevuld worden met een periode van facultatieve (vóór- of na-) bevallingsrust. De facultatieve voorbevallingsrust kan opgenomen worden in de 2 weken voorafgaand aan de verplichte voorbevallingsrust. De facultatieve nabevallingsrust kan per periode van 7 kalenderdagen opgenomen worden in de 21 weken volgend op de verplichte bevallingsrust.
Bij hospitalisatie van de pasgeborene kan de moederschapsrust nog verder verlengd worden, wanneer het kind meer dan 7 dagen (te rekenen vanaf de geboorte) opgenomen moet blijven in het ziekenhuis. In dat geval wordt de moederschapsrust verlengd met het aantal volledige weken hospitalisatie van het kind. Met de eerste 7 dagen hospitalisatie houdt men echter geen rekening en de duur van de verlenging is beperkt tot maximaal 24 weken.
Aanvraag
De aanvraag voor moederschapsuitkering gebeurt bij de mutualiteit en moet volgende gegevens bevatten :
- de vermoedelijke bevallingsdatum
- of het de geboorte van een meerling betreft
- het aantal weken en de duidelijke periode van de facultatieve voorbevallingsrust.
- het aantal weken en de precieze periode van de facultatieve nabevallingsrust
De aanvraag moet vergezeld zijn van een medisch getuigschrift dat de vermoedelijke bevallingsdatum vermeldt en ook of het de geboorte van een meerling betreft.
De uitkering
De betaling gebeurt uiterlijk één maand na de laatste week van de nabevallingsrust. Bij gespreide opname van de facultatieve nabevallingsrust wordt de moederschapsuitkering betaald uiterlijk één maand na de laatste week van elke periode van opname.
Adoptie-uitkering
Vanaf 1 februari 2007 hebben zelfstandigen die bijdragen betalen voor een hoofdberoep en meewerkende echtgenotes met het maxistatuut recht op een uitkering bij adoptie. Om die vergoeding te krijgen, moet je al minstens 6 maanden aangesloten zijn bij je ziekenfonds. De aanvraag gebeurt ook via het ziekenfonds.
Arbeidsongeschiktheidsuitkering
Als zelfstandige, helper of meewerkende echtgenoot ofechtgenote heb je bij werkonbekwaamheid om medische redenen recht op een uitkering van het ziekenfonds. Die uitkering wordt toegekend vanaf de tweede maand van de arbeidsongeschiktheid. Om recht te hebben op de uitkering bestaat er voor beginnende zelfstandigen een wachttijd van 6 maanden. Er is wel een vrijstelling mogelijk.
Om in aanmerking te komen voor de uitkering moet je volledig werkonbekwaam zijn. De beoordeling hiervan verschilt naargelang van de periode.
In het eerste jaar moet je volledig arbeidsongeschikt zijn om het uitgeoefende beroep verder te zetten. Vanaf het tweede jaar van invaliditeit moet je volledig arbeidsongeschikt zijn voor je eigen beroep en voor andere beroepen die overeenkomen met je opleidingsniveau, stand en leeftijd. Om je uitkering te behouden mag je geen taken meer waarnemen in het bedrijf. Je zaak kan wel door andere personen verdergezet worden. Onder bepaalde voorwaarden kan je een activiteit combineren met je uitkering.
Zelfstandigen die langer dan 12 maanden arbeidsongeschikt zijn krijgen vanaf mei 2011 een zogenaamde “inhaalpremie”. De premie bedraagt 200 euro en wordt betaald samen met de uitkeringen van de maand mei.
Je kunt je extra verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid, door een bijkomende polis af te sluiten bij een private verzekeringsmaatschappij. Die extra verzekering beschermt je tegen het inkomensverlies dat je bij langdurige ziekte kan lijden. Een polis gewaarborgd inkomen is een voorbeeld. De kostprijs is uiteraard afhankelijk van je gewenste vergoeding en het verzekeringsrisico. Reken op een gemiddelde jaarlijkse premie van ongeveer 1.250 euro. Het bedrag dat je betaalt voor je verzekering is een fiscaal aftrekbare beroepskost.
Ook via een vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ) kan je je verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en invaliditeit, als je kiest voor de sociale pensioenovereenkomst. Je leest er meer over in het deel Je pensioen veilig stellen.
Arbeidsongeschikt? Denk aan je rechten
Als je je bedrijf stopzet kan je bij je sociaal verzekeringsfonds gelijkstelling aanvragen met een zelfstandige in hoofdberoep. Je behoudt dan je recht op kinderbijslag, ziekteverzekering en pensioen, zonder betaling van sociale bijdragen.
Je kan bij het RIZIV je erkenning als mindervalide aanvragen. Je kan die aanvraag doen via je ziekenfonds. De erkenning geeft recht op belastingvermindering en korting op de onroerende voorheffing (raadpleeg je fiscale raadgever).
Je kan verhoogd kindergeld aanvragen bij je sociaal verzekeringsfonds.
Als invalide zelfstandige geniet je van de zogenaamde voorkeurregeling in de ziekteverzekering. Als je gezinsinkomen lager is dan 15.672,71 euro bruto per jaar, verhoogd met 2 901,44 euro per persoon ten laste, heb je recht op een hogere terugbetaling door het ziekenfonds.
Je kan via het gemeentehuis eventueel een aanvraag indienen voor een tegemoetkoming als gehandicapte.
Er bestaan tariefverminderingen of vrijstellingen voor sommige invaliden op het vlak van telefonie, gas en elektriciteit, inschrijvingstaks en BTW op de aankoopprijs van een nieuw voertuig, verkeersbelasting en openbaar vervoer.
Actuele bedragen ziekteuitkeringen voor zelfstandigen
| Ziekteuitkeringen voor Zelfstandigen | |
|---|---|
| Alle bedragen in euro | |
| Uitkeringen arbeidsongeschiktheid | |
| Gezinshoofd | 50.40 |
| Alleenstaande | 38.73 |
| Samenwonende | 31.45 |
| Invaliditeit zonder stopzetting van het beroep | |
| Gezinshoofd | 50.40 |
| Alleenstaande | 38.73 |
| Samenwonende | 31.45 |
| Invaliditeit + stopzetting van het beroep | |
| Gezinshoofd | 51.25 |
| Alleenstaande | 41.01 |
| Samenwonende | 35.17 |
| Forfaitaire tegemoetkoming hulp van derden | 16.25 |
| Moederschapsuitkering | |
| Verplichte rustperiode van 3 weken | 1 172.64 |
| Per extra week rust | 390.88 |
| Adoptieuitkering | |
| Wekelijkse uitkering | 390.88 |
| Maximum inkomen persoon ten laste - tak uitkeringen | |
| Als zelfstandige (netto per maand) | 717.37 |
| Als werknemer (bruto per maand) | 896.71 |
| Maximum inkomen persoon ten laste - tak geneeskundige zorgen | |
| Als zelfstandige (netto per maand) | 592.29 |
| Als werknemer (bruto per maand) | 740.36 |
| Maximum inkomen voorkeurregeling | |
| W.I.G.W. | |
| Aanvrager (bruto per jaar) | 15 672.71 |
| Verhoging per persoon ten laste | 2 901.44 |
| OMNIO | |
| Aanvrager (bruto per jaar) | 15 163.96 |
| Verhoging per persoon ten laste | 2 807.26 |
