Sinds 2003 kent de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) een uniek ondernemingsnummer toe aan alle handelsondernemingen. Vanaf 30 juni 2009 werden ook alle ‘niet-handelsondernemingen naar privaat recht’ in de KBO opgenomen. Dat betekent dat ook vrije en intellectuele beroepen waaronder advocaten, architecten, apothekers, artsen, notarissen en paramedici een eigen ondernemingsnummer kregen.

Wie vóór 30 juni 2009 al een vrij beroep of niet-commerciële activiteit uitoefende, werd automatisch in de KBO opgenomen. Wie na 30 juni 2009 start, kan via het Acerta Ondernemingsloket de registratie eenvoudig in orde brengen. De eerste inschrijving in de KBO voor niet-handelsondernemingen naar privaat recht is gratis (op voorwaarde dat de activiteiten zijn gestart na 30/6/2009). Voor latere wijzigingen of stopzetting van de activiteiten moet worden betaald.

Vragen? Neem contact op met een Acerta Ondernemingsloket in je buurt. Je vindt de contactgegevens via de link Contact.

Start je met een vrij of intellectueel beroep, dan heb je de mogelijkheid om je inschrijving in de KBO samen met je aansluiting bij het Acerta Sociaal Verzekeringsfonds online te regelen. Zo ben je in één keer volledig in orde. Snel, eenvoudig en efficiënt.

Niet alle vrije en intellectuele beroepen zijn niet-handelsondernemingen naar privaat recht en omgekeerd. Een niet-handelsonderneming naar privaat recht is elke onderneming van privaat recht die een vestigingseenheid in België heeft en die dus bijgevolg een economische activiteit uitoefent, maar niet over de hoedanigheid van handelsonderneming beschikt.

Een vrij en intellectueel beroep is elke zelfstandige beroepsactiviteit voor dienstverlening of levering van goederen, die geen handelsdaad of ambachtelijke activiteit is en waarvan de titularissen hoofdzakelijk intellectuele diensten leveren en die handelen in het belang van de klant en de collectiviteit.

In de praktijk betekent dit dat de meeste vrije en intellectuele beroepen niet-handelsondernemingen naar privaat recht zijn. Toch zijn er uitzonderingen. Zo is het beroep van vastgoedmakelaar een vrij en intellectueel beroep, maar geen niet-handelsonderneming naar privaat recht.

De volgende beroepen worden in principe beschouwd als niet-handelsberoepen:

Deze lijst is niet volledig. Twijfel je aan je hoedanigheid of heb je vragen? Je Acerta Ondernemingsloket helpt je verder.

De volgende beroepen worden in principe beschouwd als handelsberoepen:

Deze lijst is niet volledig. Twijfel je aan je hoedanigheid of heb je vragen? Je Acerta Ondernemingsloket helpt je verder.

Voor sommige beroepen is het niet evident om te bepalen of ze een handels- of niet-handelsberoep zijn. Weet je niet zeker wat voor jouw beroep geldt, vraag dan het advies van je Acerta Ondernemingsloket.

Hieronder vind je alvast informatie over een aantal beroepen die afhankelijk van specifieke factoren al dan niet worden beschouwd als handels- of niet-handelsberoep.

De nieuwe regelgeving voor inschrijving in de KBO geldt in principe voor alle niet-handelsondernemingen naar privaat recht, ook voor die ondernemingen die onderworpen zijn aan de sociale zekerheid als werkgever of die btw-plichtig zijn.

Voor de volgende ondernemingen wordt echter een uitzondering gemaakt. Zij worden niet (door het ondernemingsloket) in de KBO geregistreerd:

• Werkgevers met huispersoneel
• Beroepsverenigingen
• Verenigingen van mede-eigenaars
• Representatieve werknemersorganisaties
• Btw-eenheden
• Verenigingen zonder rechtspersoonlijkheid
• Alle vzw’s
• De inrichtende machten van het gesubsidieerde onderwijs
• Ondernemingen naar buitenlands of internationaal recht die geen activiteit uitoefenen in België maar wel moeten inschrijven door een andere Belgische wetgeving

Toch kan het zijn dat iemand uit bovenstaande lijst een ondernemingsnummer nodig heeft. De registratie gebeurt dan door een andere instantie. 

Download hieronder de samenvattende tabel van de vrije en intellectuele beroepen.

Download ook de lijst van vrije en intellectuele beroepen die in principe worden beschouwd als handelsonderneming.

Vind je je beroep niet terug in bovenstaande lijsten en twijfel je aan de hoedanigheid van je onderneming? Neem dan contact op met je Acerta Ondernemingsloket of je boekhouder. Zij scheppen snel duidelijkheid.

Als je naast je niet-commerciële activiteit ook een handelsactiviteit uitoefent dan krijgt je onderneming de hoedanigheid van handelsonderneming. Dat geldt ook als je die handelsactiviteit als nevenactiviteit uitoefent. Denk bijvoorbeeld aan een apotheker die naast geneesmiddelen ook andere producten aanbiedt.

De niet-handelaar die bijkomend ook commerciële activiteiten uitoefent, behoudt zijn hoedanigheid van niet-handelaar. Hij wordt in dat geval dus niet beschouwd als een handelaar. Zo blijft de architect die in bijkomende orde ook interieurs of tuinen ontwerpt een niet handelaar.

Daarnaast zijn er een aantal vrije en intellectuele beroepen waarvoor het verboden is een activiteit met handelskarakter uit te oefenen. Dat is bijvoorbeeld het geval voor accountants, advocaten, bedrijfsrevisoren, belastingsconsulenten, boekhouders, boekhouder-fiscalisten, gerechtsdeurwaarders en notarissen. Deze opsomming is exhaustief.

Voor je inschrijving in de KBO is het dus belangrijk dat de hoedanigheid van je onderneming eerst wordt bepaald. Je Acerta Ondernemingsloket of boekhouder helpt je daar graag bij.

Als je voor 30 juni 2009 een vrij of intellectueel beroep uitoefende, dan hoefde je niet bij je Acerta Ondernemingsloket langs te gaan voor een inschrijving. Je onderneming werd automatisch geregistreerd in de KBO.

Op de website van de Federale Overheidsdienst (FOD) Economie kan je via de tool Public Search de inschrijving van je onderneming in de KBO controleren. Vind je je gegevens niet terug of zijn de gegevens onvolledig of verkeerd, dan vraag je een aanpassing aan. Je vult de nodige formulieren via Public Search in. De Beheerscel van de KBO brengt de nodige aanpassingen in orde. U kan voor de verbetering van deze gegevens ook beroep doen op Acerta, maar dan is er meestal wel een dossierkost aan verbonden. Neem hiervoor contact op met het ondernemingsloket.

Als je beroep erkend is door een Orde, Instituut of Kamer, of onderworpen is aan de toelating van de federale overheid of het RIZIV, dan controleer je of je in de KBO een vermelding van de erkenning terugvindt. Is dat niet het geval, neem je rechtstreeks contact op met de Orde, het Instituut, de Kamer of de federale overheid waaraan je bent verbonden.

Als je na 30 juni 2009 wilt starten met een vrij of intellectueel beroep, ga je langs bij je Acerta Ondernemingsloket voor je inschrijving in de KBO. Dat doe je vóór je met je activiteiten start. Ook als je later een nieuwe vestigingseenheid opent of een wijziging wilt doorvoeren, vraag je het ondernemingsloket om je gegevens in de KBO aan te passen.

Als je een beroep uitoefent waarvoor de erkenning nodig is van een Orde, Instituut, Kamer of toelating van de federale overheid of het RIZIV, dan zijn die instanties verantwoordelijk voor het toekennen van je erkenning. Het ondernemingsloket heeft niet de bevoegdheid om erkenningen toe te wijzen.

De procedure voor inschrijving van ondernemingen van natuurlijke personen verschilt van die voor rechtspersonen.

Natuurlijke personen

Voor natuurlijke personen zorgt het ondernemingsloket voor de volledige afhandeling van de inschrijving in de KBO. Het ondernemingsloket zorgt voor de oprichting van je onderneming, kent je een uniek ondernemingsnummer toe en zet alle nodige gegevens in de KBO, waaronder je basisidentificatiegegevens, je hoedanigheid (niet-handelsonderneming naar privaat recht), ondernemingsactiviteiten en vestigingseenheden.

Rechtspersonen

Voor een rechtspersoon gebeurt de oprichting van de onderneming en de toekenning van het ondernemingsnummer via de griffie van de handelsrechtbank of door de notaris via E-depot. Het ondernemingsloket zorgt voor de afronding van de inschrijving en registreert de hoedanigheid (niet-handelsonderneming naar privaat recht), de ondernemingsactiviteiten en vestigingseenheden in de KBO.

Start je met een vrij of intellectueel beroep, dan heb je de mogelijkheid om je inschrijving in de KBO samen met je aansluiting bij het Acerta Sociaal Verzekeringsfonds online te regelen. Zo ben je in één keer volledig in orde. Snel, eenvoudig en efficiënt.

Ondernemingen die onderworpen zijn aan een Orde, Instituut of Kamer krijgen in de KBO een vermelding van erkenning. Dat is onder meer het geval voor de volgende beroepen:

Na inschrijving in de KBO via het Acerta Ondernemingsloket wordt de Orde, het Instituut of de Kamer op de hoogte gebracht van de relevante activiteitscode. De vermelding van de erkenning kan dan worden toegevoegd. Alleen de Orde, het Instituut of de Kamer kunnen de erkenning toewijzen. Het ondernemingsloket heeft geen enkele bevoegdheid op dat gebied.

Na inschrijving in de KBO via het Acerta Ondernemingsloket wordt de Federale Overheidsdienst (FOD) Economie, KMO, Middenstand en Energie op de hoogte gebracht van de relevante activiteitscode. De vermelding van toelating door de federale overheid kan dan worden toegevoegd. Dit is onder meer het geval voor landmeters-experten.

Na inschrijving in de KBO via het Acerta Ondernemingsloket moet de vermelding van toelating van de Federale Overheidsdienst (FOD) Volksgezondheid worden toegevoegd. Er wordt nog gewerkt aan het linken van de KBO met de gegevens van FOD Volksgezondheid. Acerta houdt je op de hoogte.

Het statuut voor stagiairs verschilt van beroep tot beroep. Sommige stagiairs zullen een erkenning van een Orde, Instituut of Kamer krijgen. Dat is onder meer het geval voor advocaten, architecten en dierenartsen. Andere stagiairs krijgen dan weer geen erkenning. Dat geldt onder meer voor notarissen en deurwaarders.

Je kan op elk moment je gegevens uit de KBO opvragen. Op de website van de Federale Overheidsdienst (FOD) Economie kan je via de tool Public Search je gegevens uit de KBO bekijken. Vind je je gegevens niet terug of zijn de gegevens onvolledig of verkeerd, dan vraag je een aanpassing aan. Je vult de nodige formulieren via Public Search in. De Beheerscel van de KBO brengt de nodige aanpassingen in orde.

De eerste inschrijving voor niet-handelsondernemingen naar privaat recht is gratis. En dit onafhankelijk van het aantal vestigingseenheden die ingeschreven hoeven te worden tijdens de eerste inschrijving. Als later de activiteit van je onderneming verandert, of als je een nieuwe vestiging opent of je activiteit stopzet, moet je dit laten aanpassen in de KBO. Je kan daarvoor terecht bij je Acerta Ondernemingsloket. Elke aanpassing kost €81,50.

Waarom is inschrijven gratis voor niet-handelsondernemingen naar privaat recht en betalend voor handelsondernemingen?

De inschrijvingsprocedure is eenvoudiger voor niet-handelsondernemingen naar privaatrecht dan voor handelsondernemingen. Voor de inschrijving van handelsondernemingen moet het ondernemingsloket immers onderzoeken of aan de startvoorwaarden wordt voldaan.

Voor een inschrijving in de KBO, heb je de volgende gegevens nodig:

• het ondernemingsnummer dat is toegekend door de griffie van de rechtbank van koophandel of een notaris via e-depot als het gaat om een rechtspersoon. Natuurlijke personen krijgen een nummer toegekend bij inschrijving
• de naam en voornamen van de aanvrager als het om een natuurlijke persoon gaat, de maatschappelijke naam en de juridische vorm als het om een rechtspersoon gaat
• het rijksregisternummer of bij gebrek hieraan het identificatienummer in de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid
• de economische niet-handelsactiviteiten die je wil uitoefenen. Als je ook een handelsactiviteit uitoefent, dan gelden de regels van niet-handelsonderneming niet langer. Je onderneming wordt dan erkend als een handelsonderneming
• de volledige adressen van de vestigingseenheden en hun benaming
• de begindatum van de activiteiten
• de nummers van de bankrekeningen, behalve als het om een burgerlijke vennootschap met handelsvorm gaat

• het ondernemingsnummer of nummer van de vestigingseenheid als dat al is toegekend
• de naam en voornamen van de aanvrager als het om een natuurlijke persoon gaat, de maatschappelijke naam en de juridische vorm als het om een rechtspersoon gaat
• het rijksregisternummer of bij gebrek hieraan het identificatienummer in de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid
• verduidelijkingen rond het te wijzigen of te schrappen gegeven
• de datum waarop de wijziging of de gevraagde schrapping van kracht wordt

• het ondernemingsnummer of nummer van de vestigingseenheid als dat al is toegekend
• de naam en voornamen van de aanvrager als het om een natuurlijke persoon gaat, de maatschappelijke naam en de juridische vorm als het om een rechtspersoon gaat
• het rijksregisternummer of bij gebrek hieraan het identificatienummer in de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid
• de datum van stopzetting van de activiteiten.

Bij wijziging

• Een wijziging van je activiteit en de opening van een nieuwe vestiging moet je altijd vooraf melden aan je ondernemingsloket
• Een wijziging van bankrekeningnummer, contactgegevens, gegevens van een bestaande vestiging, meld je binnen 1 maand na wijziging
• Een wijziging naar aanleiding van een overdracht of aanvaarding van nalatenschap, meld je binnen 1 maand na de overdracht of aanvaarding van nalatenschap

Bij stopzetting

De stopzetting van je activiteit of sluiting van je vestiging(en), meld je binnen 1 maand na de beëindiging van je activiteit of de sluiting van je vestiging(en)