Home Voorbereiden Sociaal statuut Hoofd-of bijberoep
Hoofd-of bijberoep
Je kunt van je zelfstandige activiteit je hoofdberoep maken, of je bijberoep. Om te starten in bijberoep moet je net dezelfde stappen doorlopen als voor een hoofdberoep. Het belangrijkste verschil is dat je als zelfstandige in bijberoep blijft genieten van de sociale voordelen uit het andere sociale stelsel waaraan je onderworpen bent door je hoofdactiviteit (of je speciale statuut).In de volgende situaties ben je zelfstandige in bijberoep.
Als je naast je zelfstandige activiteit ook werkt
Meer bepaald als je:
- als werknemer minstens halftijds in loondienst werkt, in België of in een ander EU-land, Canada, Turkije, U.S.A., Chili, Australië, Kroatië, Filippijnen of Japan
- als ambtenaar in het onderwijs minstens 6/10 van een volledige uurrooster werkt
- als ambtenaar minstens halftijds werkt en de uren die je presteert gespreid zijn over minstens 200 dagen of 8 maanden per jaar
Als je naast je zelfstandige activiteit niet werkt maar toch je recht op een rust- of invaliditeitspensioen opbouwt
Bijvoorbeeld:
- via loopbaanonderbreking of tijdskrediet
Een combinatie van tijdskrediet (het onderbreken van de tewerkstelling in de privé-sector gedurende maximum 5 jaar) of loopbaanonderbreking (openbare diensten) en de uitvoering van een zelfstandige activiteit is enkel toegestaan als je opteert voor een volledige onderbreking van je loopbaan. (Sinds 1 juli 2007 kan je ook deeltijds tijdskrediet cumuleren met een zelfstandige activiteit, maar dan verlies je je uitkering en is je zelfstandige activiteit je hoofdberoep.)
Heb je tijdskrediet, dan mag je met behoud van je RVA-vergoeding een zelfstandige activiteit uitoefenen op voorwaarde dat je deze activiteit al tenminste 12 maanden voorafgaand aan het begin van het tijdskrediet uitoefende (in bijberoep) en op voorwaarde dat je tijdens je tijdskrediet pensioenrechten blijft opbouwen als loontrekkende. De cumul wordt maar toegestaan gedurende maximum 12 maanden. Na deze periode vervalt de RVA-vergoeding en word je zelfstandige in hoofdberoep. Heb je loopbaanonderbreking en ben je contractueel ambtenaar, dan mag je zelfstandige worden in bijberoep als je een loopbaanonderbrekingsuitkering krijgt en tegelijkertijd je pensioenrechten blijft opbouwen als ambtenaar. Als contractueel ambtenaar kan je maximaal 1 jaar zelfstandige in bijberoep zijn. Na 1 jaar verlies je immers je uitkering. Heb je loopbaanonderbreking en ben je vastbenoemd, dan kan je starten in bijberoep als je tijdens je loopbaanonderbreking pensioenrechten blijft opbouwen als ambtenaar. Het al dan niet hebben van een onderbrekingsuitkering speelt hier geen rol.
De pensioenrechten blijven in het eerste jaar van loopbaanonderbreking steeds behouden. Je kan gratis rekenen op 24 extra maanden als jij of je echtgenoot of echtgenote kinderbijslag ontvangt voor je kinderen ten laste die jonger zijn dan 6 jaar. Anders kan je zelf pensioenstortingen doen aan het RVP of PDOS. Als vastbenoemde ambtenaar kan je zo je bijberoep en je loopbaanonderbreking tot 60 maanden lang combineren.
- via een opzegvergoeding
Krijg je een opzegvergoeding en start je als zelfstandige, dan word je beschouwd als zelfstandige in bijberoep zolang je je vergoeding ontvangt. De voorwaarde is wel dat je voor de opzeg voor minstens 50% was tewerkgesteld (60% als vastbenoemde in het onderwijs).
Als je naast de inkomsten uit je zelfstandige activiteit ook een uitkering krijgt
Bijvoorbeeld:
- een werkloosheidsuitkering
In principe mag je geen zelfstandige activiteit uitoefenen tijdens je werkloosheid. Wél mag je een bijberoep dat je reeds had toen je nog niet werkloos was, verderzetten na de werkloosheid, weliswaar onder strikte voorwaarden: je moet een aangifte doen, je moet de activiteit al minstens 3 maanden uitoefenen, je mag je activiteit enkel binnen bepaalde uren uitoefenen, je inkomsten moeten beperkt blijven en je zelfstandige activiteit moet een bijkomstig karakter hebben.
Als je als zelfstandige start tijdens de werkloosheid, verlies je in principe je uitkering. Als oudere werkloze kan je wel starten met een bijberoep, en intussen je werkloosheidsuitkering behouden. Ook als je slechts occasioneel als zelfstandige zal werken, is het mogelijk dat je je uitkering kan behouden. In bepaalde gevallen kan je tijdens je voorbereidingsperiode je werkloosheidsuitkering ook een tijd behouden. Je moet het bevoegde werkloosheidsbureau vooraf op de hoogte brengen. Je kan maar een keer in je carrière gebruik maken van deze gunstmaatregel en dat gedurende maximaal zes maanden. Voorbereidende activiteiten zijn studies over de haalbaarheid van je project, de inrichting van lokalen en de inkoop van materiaal, contacten met het oog op het project. Voor meer info kan je terecht bij het werkloosheidsbureau.
- een ziekte- of invaliditeitsuitkering
In het stelsel van de werknemers word je als arbeidsongeschikt erkend als je verdienvermogen verminderd is tot 1/3 of minder van wat een andere persoon van dezelfde stand en opleiding kan verdienen. Daarnaast moet je elke werkzaamheid stopzetten. Je kan echter wel, met toelating van de adviserende arts, een arbeidsactiviteit uitoefenen tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid. De beroepsinkomsten uit deze toegelaten activiteit zijn niet onbeperkt cumuleerbaar met de uitkeringen. Deze uitkeringen zullen dus eventueel verminderd worden. Je bent zelfstandige in bijberoep zolang je een uitkering ontvangt.
- een brugpensioen
Als je een brugpensioen krijgt, en je bent jonger dan 58 jaar, moet je de zelfstandige activiteit minstens 3 maanden hebben uitgeoefend voor de aanvraag om brugpensioen. Dat betekent dat je in principe niet kan starten als zelfstandige tijdens je brugpensioen. Na minstens één jaar brugpensioen (je moet ten minste 312 werkloosheidsuitkeringen hebben ontvangen), kan je echter van deze voorwaarde vrijgesteld worden en een nevenactiviteit aanvatten tijdens het brugpensioen. Om deze vrijstelling aan te vragen moet je bij de uitbetalingsinstelling een formulier C 89 gaan invullen. Als je 58 jaar of ouder bent, mag je wel onmiddellijk starten als zelfstandige tijdens je brugpensioen.
Je inkomsten als zelfstandige of als werknemer bepalen dus niet of je zelfstandige activiteit een hoofd- of bijberoep is, noch de tijd die je aan je zelfstandige activiteit besteedt. Hoe de sociale bijdragen van zelfstandigen in hoofd- of bijberoep berekend worden, lees je in het deel Sociale bijdragen betalen.
